Txupinazo ofizialaren aurretik, gazteek ere egin dute jaiak hasteko ekitaldia Gaztetxean. Suziria bota ondoren, kalejiran jaitsi dira erdialdeko kaleetara.

Jaietako lehen txanpa igandera arte da, eta hurrengo asteburuan Kapela dantzarekin eta Mirandaola egunarekin amaituko dira.

Honela eman diete hasiera txistulariek aurtengo jaiei, Maider Apaolaza eta Iker Azpeitiaren hitzetan:

Arratsaldeon Legazpi!!

Ohituago gaude mikroa beharrean eskuan txistua edukitzera, baina herriko jaien hasiera iragartzeko aukera ez da urtero izaten eta aprobetxatu behar.

Jaiak gaur hasiko ditugun arren, errodajea egina ekartzen dugu batzuk, pasa den astean, beste urte batez, Korosti dantza taldeak antolatzen zuen Oin Puntetan asteburuan parte hartu genuelako. Horretaz gain, lehen aldiz, Gaztetxeak Gazte Festak antolatu zituen. Blusak soinean ekintza guztiek izan zuten arrera ikusita, ziur gaude datozen urteetan ere ekimen honekin jarraituko dutela, bejondeiela!!!

Bueno, eta aurten zer? Ba aurtengorako ere egitarau oparoa prestatu dute bai jai batzordeak, baita Txo!Esnako kideek ere. Txistulariak, urtero bezala egitarau horretako hainbat ekintzetan izango gara; kalejiretan, Olaria eta Ezpata dantza ekitaldian edo datorren astean ospatuko diren Kapela dantza edo Mirandaola egunean adibidez.

Hala ere egitarauak gutxi balio du herritarren parte hartzerik gabe. Bete dezagun Plaza, bete dezagun Azoka eta nola ez, bete ditzagun kaleak. Herritarrok gara festa guztien arima eta muina. Herritarrik gabe ez dago festarik, herritarrik gabe ez dago girorik. Egun zoragarri batzuk ditugu aurretik. Kanta dezagun, dantza dezagun, parte hartu dezagun eta nola ez, ondo pasa eta goza dezagun!!

Ondo pasa dezagun, ondo pasatzen utziz….

Ondo pasa dezagun ondoan daukaguna errespetatuz…

Ondo pasa dezagun, pasatu gabe….bueno…. sobre la martxa….

Bilakatu ditzagun kaleak espazio seguru eta eroso bat guztiontzat eta ospa ditzagun jaiak pozez, arduraz eta elkar zainduz.
Azken finean, bakoitzak bere nota eman dezala guztion artean musika eta armonia sortuz.

Eta gehiegi luzatu gabe mikroa utzi eta txistua hartuko dugu, erraldoiekin batera jaiei bals batekin hasiera emateko. Erraldoiak prest?

Ba besterik gabe, ondo pasa jaiak eta…

GORA LEGAZPI!

GORA SANTIKUTZAK!

GORA EUSKADI TXISTULARI!

IMG_5611

IMG_5615

IMG_5619

IMG_5621

IMG_5622

IMG_5623

IMG_5624

Kaleko estankoa

IMG_5625

IMG_5627

IMG_5628

IMG_5629

IMG_5630

IMG_5631

IMG_5632

IMG_5633

IMG_5634

IMG_5636

IMG_5637

IMG_5638

IMG_5639

IMG_5641

IMG_5642

IMG_5643

IMG_5645

Hegialde farmazia

IMG_5646

IMG_5647

IMG_5649

IMG_5651

IMG_5652

IMG_5653

IMG_5656

IMG_5657

IMG_5658

IMG_5659

IMG_5660

Goierri bus

IMG_5661

IMG_5662

IMG_5663

IMG_5665

IMG_5666

IMG_5667

WhatsApp Image 2026-04-30 at 19.31.30

WhatsApp Image 2026-04-30 at 19.31.31

WhatsApp Image 2026-04-30 at 19.31.32

Urtarrilaren 24an hasi zuten Goierriko txapelketa Zerainen. Zortzi tiraldiz osatuko da txapelketa, —iaz Zegama txapelketara batu zenetik, zazpitik zortzira pasa ziren—; hurrengoa Idiazabalen izango da maiatzaren 9an eta finala berriz, Legazpin, maiatzaren 23an. Larunbat honetan, 10:30ean hasiko dituzte goizeko tiraldiak Mutiloako bolatokian, eta 16:30ean arratsaldekoak. Goierriko txapelketa Goierriko bolariek antolatzen dute, Zerain, Segura, Gabiria, Olaberri, Zegama, Mutiloa, Idiazabal eta Legazpiko udalen laguntzarekin. 

40 goierritar bolatan

Guztira, 50 bat bolarirekin hasi zen txapelketa eta gaur gaurkoz, 40 geratzen dira, Garbiñe Alustiza zeraindarra tartean. «33 gizon, 4 emakume eta 3 gazte», ari dira, Alustizak zehaztu duenez. Gehienak goierritarrak dira, Donostiako bost bolari ere badauden arren, «igandetan federazioko tiraldiak ere badira eta oso lotua da guztietan parte hartzea», dio.

Finalerako hiru tiraldi geratzen dira, baina giro onean ari dira bolatan. Hala ere, ez da erraza lehen postuak mantentzen, «zortzi tiraldi asko dira eta momentu batean zerrendan goran zaude, baina egun txar bat izanez gero, bosgarren lekura jaisten zara eta oso txarra bada hamargarrenera igoal». Zerrendako lehen postuetan egoteko beti egin behar dira tiraldi onak, «bestela atzean geratzen zara eta buelta ematea zailagoa izaten da», esan du Alustizak.

«Lehen jende edadetuagoa zegoen bolatokietan, orain media asko jaitsi dela esango nuke».

Garbiñe Alustiza, Zeraingo bolaria.

Legazpin jokatuko den finala gerturatzen ari da eta horrek «errespetua» ematen duela dio Alustizak: «Legazpiko bolatokia nahikoa exijentea da, berezia da. Jendeak beldur, kezka edo urduritasun puntu bat badauka finalerako. Nahiz eta sailkapenean goiko postuetan egon, Legazpin edozer gauza gertatu daiteke», iragarri du Zeraingo bolariak.

Gipuzkoako finala, Altzan

Gipuzkoako Kopa federazioak antolatzen duen txapelketetako bat da; aurretik jokatu dira bikotekako txapelketa eta Lehendakari txapelketa, adibidez; eta ondoren etorriko dira Euskadiko toka txapelketa, Gipuzkoako Bola eta toka txapelketa —Olaberrian jokatuko da maiatzaren 31n— eta taldekako txapelketak udazkenean. Idiazabalen eman zioten hasiera martxoaren 15ean. Lau tiraldiz osatuta, Segurakoa hirugarrena izango da igandean. Finala, apirilaren 26an jokatuko da Altzan. Gipuzkoa osoko bolariek hartzen dute parte txapelketa honetan, 58 guztira, horietatik 11 dira emakumeak.

Bi txapelketetan bolari asko ari dira parte hartzen eta baikorra da Alustiza; «nik uste okerrago egon garela», dio. «Lehen jende edadetuagoa zegoen bolatokietan, baina orain, jada, media asko gaztetu dela esango nuke, 50-60 tarte horretan egongo da. Lehen 80 urteko jende gehiago zegoen. Kuadrillak ere hasi dira hurbiltzen gehiago. Ikusteko ez da kirol erakargarria agian, baina jokatzen hasten zarenean harra sortzen du», azpimarratu du.

Gastuen atalari begiratuta, pertsonal gastuei dagokie pusketa handiena: 207.735 euro. Gastu arruntetarako 189.235 euro aurreikusi dituzte. Tartean, urtero errepikatzen diren mantenu lanetarako hainbat partida; adibidez, baserri bideak konpontzeko 35.000 euro; kale argiterian mantentze lanak egiteko beste 15.000 euro edo mendi publikoetarako beste 6.000. Herrian antolatzen diren kultur ekintzetarako 9.000 euro gorde dituzte eta euskara sustapenerako beste 6.000. Jaiek ere badute bere lekua: San Pedro jaietarako 22.000 euro aurreikusi dituzte eta Txeri azokarako beste 7.200 euro.  

Inbertsioetarako 774.400 euro daude aurreikusita orotara. Gehiago badauden arren, bi azpimarratu ditu alkateak inbertsio «nagusi» bezala. Batetik, Ergoena auzoko 14 baserrietara urtegiko ur hornidura eramateko proiektua azpimarratu du. Legazpiko Brinkola auzoko Barrendiola urtegitik eramango dute ura eta proiektua Gipuzkoako Urak, Mutiloako Udala eta baserrietako jabeen artean eramango da aurrera. «Proiektuari azken ukituak ematea falta da. Jarraian, pleguak prestatu eta lizitaziora aterako dugu, ahal den epe motzenean», dio Ugaldek. Proiektu honetarako 350.000 euro aurreikusi dituzte eta behin amaituta, «Mutiloako ia baserri guztiek urtegiko ur hornidura» izango dute. Gabiriako Udalarekin ere izango da elkarlana, «mugan badaudelako Gabiriako udalerriari dagozkion» baserri batzuk.

Hilerriarekiko zorra

Hilerria konpontzea izango da beste proiektu nagusietako bat. Urteetan ez da bertan ezer egin eta erabat berritu nahi dute, «zaharberritze handi bat egin nahi da. Ziurrenik ez dugu aurten amaituko eta faseka egingo dugu», aurreratu du alkateak. Oraindik ez dute lehentasunik zehaztu, aurrekontuak zenbateraino ematen duen jakin arte, baina asko dago egiteko: «Gaur egun dauden nitxoak aspaldiko urteetan ez dira hustu, gorpuzki batzuk atera beharko dira, txukun jarri eta irisgarri egin. Nitxoetara iristeko koskak daude eta kanpoaldeko paretak zartatuta. 139.000 euro aurreikusi ditugu». 

Gainontzen, iaz hasitako Hiri Planeamenduaren berrikuspenarekin jarraituko dute aurten, baina oraindik «hastapenetako urratsetan» daude. Imara ingeniaritza ari da proiektua zuzentzen; guztira «111.000 euroko» aurrekontua du, baina aurten 40.000 euro bideratuko dituzte. Datozen urteetan jarraipena izango du proiektuak. 

Troi inguruko meatze gunean berrikuntza lanak egiten jarraitu nahi dute aurten ere. Iaz, seinaleztapen berriak jarri ziren eta aurten, mehatze-ahoetako bat berritu nahi da. Airean dago momentuz proiektua, «Eusko Jaurlaritzako meatze sailarekin lanean ari gara, aurreikuspen bat eginda daukagu, baina ez daukagu momentuz, ezer hitzartuta», aurreratu du. Horrekin lotuta, meatzaritzaren inguruan egiten ari diren liburua «nahikoa aurreratuta» dagoela eta, «aurten» argitaratzea nahiko luke alkateak. Amaitzeko, urtarrila eta otsaileko etenaren ondotik, Errotatxo berriz martxan jarriko dute martxoan, «urte osoko ikuspegiarekin».

Ikasturte honetan bertan, pandero ikastaroek arrakasta handia izan dute. Hastapen mailako ikastaroari amaiera berezia eman zitzaion azaroaren bukaeran, Seguran antolatutako kalejira ireki batekin. Sakontze-mailako ikastaroak, berriz, urtarrilaren 22an izan zuen itxiera, Zegaman egindako pintxo-pote girotu baten bidez. Eta hilabetea borobiltzeko, urtarrilaren bukaeran, 2 ikastaroetako partaideak Zeraingo Oiharte sagardotegian elkartu ziren, bertara bildutakoen afaria lagunarte bikainean musikatzeko.

Musikaren arlotik harago, Toberak “erreferente” izaten jarraitzen du euskal dantzen sustapenean ere. Urtarrila osoan zehar, dantza urbano eta modernoko saio bereziak eskaini zaizkie ikasleei, ohiko ikasgaien osagarri gisa. Saio horiek harrera “bikaina” izan dute, eta ikasleek aukera izan dute euskal dantzak dantza garaikidearen oinarri gisa ulertzeko, bi diziplinen arteko loturak eta elkar-osagarritasunak identifikatuz. Helburua, Toberatik azaldu dutenez, argia izan da: “ikasleen dantza-ikuspegia zabaltzea eta, aldi berean, euskal dantzen interpretazioa aberastea”. Ikasitakoa ez da teoria hutsean geratu. Aparteko saio berezi horien emaitza gisa, ikasleek proiektu bateratu bat garatu dute, eta bideo bat ekoitzi dute talde bakoitzean landutako dantza-pauso garaikideak eta gorputz-mugimenduak erakusteko.

Aurrera begira

Otsailari begira, agenda betea du musika eta dantza eskolak. Santa Ageda bezperako kopletan irtengo dira ikasleak; inauterietan, otsailaren 12an, koreografiak dantzatuko dituzte mozorrotuta Zegaman; eta otsailaren 28an, Toberako sei ikaslek Euskal Herriko piano jaialdian parte hartuko dute Azpeitian. Martxorako instrumentuetako entzunaldi zikloa Seguran eta Zegaman, Dantzari Txiki Eguna Idiazabalen eta Korrika dituzte jada programatuta, besteak beste.

Hezkuntza artistikoa, kulturaren transmisioa eta herrigintza uztartzen ditu Toberak. Segurako Udalaren euskara dinamiketan, Zegamako Udalaren parekidetasunerako lan mahaian edo Zegamako harrera dinamikan partaide da, esaterako, komunitatearekiko konpromisoz. Gainera, berrikuntza proiektuetan ere murgilduta dabil musika eskolako lantaldea, kalitate pedagogikoa hobetzen jarraitzeko: ikas-material berriak sortu eta plataforma digital berrituak estreinatu dituzte.

Eskolak bere jardunean darabilen gardentasunaren erakusgarri, kudeaketari buruzko bilera informatiboa deitu du musika eskolak otsailaren 10erako. Hitzordua Mutiloako udaletxeko ganbaran izango da, 19:00etan hasita. “Komunitatearen taupadaren erritmoan” doa Tobera Musika- eta Dantza-eskola.

Igandean ospatuko duten Txerri azoka 17.ena izango da, «azoka bat antolatzeko ideia bazegoen herrian eta mutiloarrak goitizenez txerri gorriak izanik, txerriaren inguruko bat egitea erabaki zen», kontatu du Iñaki Ugalde Mutiloako alkateak. Goierrin txerriari eta txerrikiei bereziki eskainitako azoka bakarra da Mutiloakoa, nahiz eta beste leku batzuetan txistorrari, odolkiari edo buzkantzari eskainitako festa giroko egunak ere egiten diren.

Guztira 25 bat postu jarriko dituzte eta txerrikiarekin lotutako ekoizleak izango dira nagusi. Goierritarrak bakan batzuk, «Ormaiztegiko Deba etorriko da». Bertako produktuen salgaiek eta artisau produktuenak osatuko dute igande goizeko eskaintza. Bertako produktuen ekoizle gehienak goierritarrak izango dira —gazta saltzen Beñat Telleria mutiloarra ere izango da—, eta artisauen artean ere hainbat izango dira eskualdekoak. 

Azoka 10:30ean irekiko dute. Haurrentzako eskulan saioak izango dira goiz osoan zehar eta txerria ere erreko da, ondoren, pintxotan dastatzeko. Odolki eta txorizo dastaketak eta urdaiazpiko mozte erakusketak osatuko dute eskaintza. Gainera, urtero bezala, Juanita Murgiondo, Juanita Aranburu eta Josune Agirre mutiloarrek odolkiak modu artisauan nola egiten diren erakutsiko dute.

Zegamako plazatik abiatuko dira zerbitzu bereziak 10:15ean eta 11:45ean; eta ondorengo ibilbidea egingo dute gero: Seguran, 10:20ean eta 11:50ean (plazan) eta Zerainen, 10:25ean eta 11:55ean, markesinan. Itzulera zerbitzuak Mutiloatik abiatuko abiatuko dira 13:15ean eta 14:30ean, eta ibilbide bera egingo dute. 

Iñaki Ugalde Mutiloako alkatearentzat «garrantzitsuak» dira horrelako ekimenak: «Txerri azoka bezalako egun batean, beste herribatzuetatik etorriko diren herritarrei garraio publikoa erabiliz bertaratzeko aukera ematen diolako eta aukera paregabea delako, herria ezagutu eta egun horretan herriak eskaintzen duen guztiaz disfrutatzeko».   

Amaitzeko, diputatuak azpimarratu du, «udalerri txikiek kalitatezko garraio publikoko zerbitzua izatea garrantzitsua dela, desberdintasunak murritzeko eta biztanleen bizi kalitatea hobetzeko».

Lanak egiteko epea egun batekoa da; beraz, errepidea itxita egongo da bihar, urriak 9, 08:00etatik 19:00etara.

Errepidea erabat itxita dagoen bitartean, zirkulazioa Ergoena Auzoko udal errepidean eta GI-3520 errepidean barrena desbideratuko da.

Errotatxo eraikina berritu zuten lehenengo eta ondoren, barruko espazioak hornituz joan dira pixkanaka, agertuz joan diren beharren arabera. Beheko solairuan fabrikazio laborategi bat dute orain denbora bat, «3D inprimagailuak, laserra eta fresagailuak daude besteak beste», zerrendatu ditu Ugaldek. Hala, Errotatxon tresnak eta baliabideak eskaintzen dituzte, gero elkarlanean baliabide ezberdinak erabiliz norberak nahi duena egin dezan. «Helburua edonork edozer egin ahal izateko espazioak ahalbidetzea da», azpimarratu du alkateak.

Asteburu honetatik aurrera, hilean behin irekiko dute fabrikazio laborategia, eta «2025ean zehar beste ikastaro batzuk egitea» aurreikusten dute. Momentuz, herriko erabiltzaileentzat dago irekita laborategia, baina aurrera begira beste aukera batzuk aztertzen ari dira «beste herri batzuetara zabaltzeko».  

Erabilera zehazteko lanean

3D inprimaketako ikastaroa ostiralean —16:00etatik 18:00etara— eta larunbatean —11:00etatik 13:00etara— gauzatuko da. Parte hartzeko ez da ezagutza maila jakinik edo aurretiazko esperientziarik behar. Ikastaroan objektu propioa sortu eta gero, etxera eramateko aukera izango dute parte hartzaileek. «3D inprimaketak eskaintzen dituen aukerak ezagutzeko eta sortzeko aukera paregabea da ikastaroa» azpimarratu du. 

Eraikinari dagokionez, herriko ondareetako bat da Errotatxo. Mutiloako Udalak «errota zaharraren balioa nabarmentzeko eta erabilera aldatzeko» proiektuaren lanak hainbat fasetan eraman ditu aurrera. Errotatxo, gaur egun, udalaren jabetzako eraikina da eta Donejakue Bidearen baitako elementuetako bat da. Eraikina bere osotasunean zaharberrituta dago, baina une honetan, Mutiloako Udala «balioan jartzeko eta beste erabilera batzuk emateko lanean» dagoela adierazi du Ugaldek.

Azahara Dominguez diputatua herri horietako alkateekin bildu da gaur, eta aurkeztutako eskaera guztiak aintzat hartuko dituztela jakinarazi die. Gainera, Foru Aldundian egin den bilkuran, bere departamentuak “udalerri txikiekin duen konpromisoa” berretsi du. “Udalerri txikienek, eta, beraz, ekonomikoki mugatuenek, beren hiri-plangintzan egin beharreko aldaketei aurre egin ahal izateko aukera ematen du diru-laguntza honek, tokiko erronkei eusteko aukera emanez, hala nola jasangarritasunari, hiri-berroneratzeari edo klima-aldaketari, besteak beste”.

Goierrirako 120.000 euro
Diputatuak azaldu duenez, diru-laguntza lerro honek udalerri horiek beren gain hartu behar duten hirigintza-dokumentua idazteko gastuen zati bat estaltzen lagunduko die. Hona kopuruak jasoko dituzte lau udalerriek: Gaintzak, 28.994,63 euro; Altzagak, 29.108,97 euro;  eta Ataunek eta Mutiloan, 30.000na euro.

“Hirigintza etorkizuneko Gipuzkoa diseinatzeko dugun tresna da, eta horretarako funtsezkoa da udal txikienen ondoan egon eta ekonomikoki laguntzea, ez bakarrik datozen erronkei aurre egin diezaieten, baizik eta beren bizilagunen bizi-kalitatea hobetzen jarraitu ahal izan dezaten, biztanleek herri horietan beren bizitzak gara ditzaten beharrezkoak diren zerbitzuak eta azpiegiturak emanez. Azken batean, udalerri horien biziraupena bermatzeaz ari gara”, adierazi du Azahara Dominguezek.

Iaz zazpi udalerrik jaso zuten
Diru-laguntza lerro horrek %53eko igoera izan du aurten, eta Dominguezen esanetan, horrek ahalbidetu du jasotako hamabi eskaerak onartzea. Iaz zazpi udalerrik jaso zuten laguntza, tartean Ataunek –aurten berriz ere bai– eta Legorretak.

“Udal hauen eskutik lanean jarraituko dugu, eta zabalik gaude lankidetza-bide berriak aztertzeko, guztion artean bermatzeko Gipuzkoako udalerri guztiek, beren tamaina edozein dela ere, beharrezko tresnak izango dituztela etorkizunera begiratuko duen, integratzailea eta inklusiboa izango den, ingurumena errespetatuko duen eta biztanleen bizi-kalitatea hobetuko duen hiri-garapena planifikatzeko”, amaitu du diputatuak.

Zeraingo mendian, harria baliabide izenburua jarri diote aurtengo ibilaldiari, “inguru honetan ezkutuan ez, baina ahaztu samar ditugun zenbait leku bertatik bertara ezagutzeko; baita, leku horietako aztarnek utzi duten oroitzapenean sartzeko aukera eskaintzeko ere”.

Oamendiko gailurretik bueltan, Liztormendi elkartean bazkalduko dute elkarrekin.

Hamargarrena

2015ean egin zuten lehenengoz Bost Herrien arteko ibilaldia,  Idiazabal, Mutiloa, Zegama eta Zerain Seguratik bereizi eta nork bere udala eratu zuenetik 400 urte bete zirenean. Bost Herrien Arteko ibilaldia Segura, Idiazabal eta Zegamako mendi elkarteek eta Zeraingo Liztormendi eta Mutiloako Txerri Gorri kultur elkarteen ekimenez. Ordutik, urtero elkarte batek izan du irteera antolatzeko ardura.

Panderoa zerotik ikasi nahi duten horientzako ikastaroa urriaren 8an hasiko da. Azaroaren 12ra arte asteazkenero izango dira klaseak 19:00etatik 20:00etara. Eskolak Mutiloan, Seguran, Zegaman edo Zerainen emango dira, izen eman duten ikasleen lehentasunen arabera. Izena emateko epea zabalik dago irailaren 28ra bitartean. Matrikulatutako ikasleekin irailaren 29ko astean jarriko dira harremanetan, argibideak eman eta eskola tokia zehazteko. Ez dago aurretiazko musika ezagutzarik eduki beharrik. Oinarriko erritmoak landuko dituzte oro har: kalejira, fandangoa eta arin-arina.

Panderoa jakin bai, baina ezagutzan sakondu nahi duten horientzako ikastaroa abenduaren 3tik urtarrilaren 21era gauzatuko da. Klaseak asteazkenero izango dira, 19:00etatik 20:00etara. Kasu honetan ere, eskolak Mutiloan, Seguran, Zegaman edo Zerainen emango dira, izen eman duten ikasleen lehentasunen arabera. Izena emateko epea zabalik dago azaroaren 23ra bitartean. Landuko dituzten erritmoen artean Gabon kantak, kalejirak, fandangoak, arin-arinak, rantxerak, tangoa eta adornuak —erredobleak, kontrak…— egongo dira. Matrikulatutako ikasleekin azaroaren 24ko astean jarriko dira harremanetan, argibideak eman eta eskola tokia zehazteko.

Biak ala biak 16 urtetik gorako gazte zein helduei zuzendutako daude. Izena eman edo informazio gehiagorako tobera@tobera.org helbidera idatzi daiteke.

2015ean, 400 urte bete ziren Idiazabal, Mutiloa, Zegama eta Zerain Seguratik bereizi eta nork bere udala eratu zuenetik. Mendeurren horren ospakizunen habian sortu zen hain zuzen, Bost Herrien Arteko ibilaldia Segura, Idiazabal eta Zegamako mendi elkarteek eta Zeraingo Liztormendi eta Mutiloako Txerri Gorri kultur elkarteen ekimenez. Ordutik, urtero elkarte batek izan du irteera antolatzeko ardura. 

Zeraingo mendian, harria baliabide izenburupean antolatu dute aurtengoa, «inguru honetan ezkutuan ez, baina ahaztu samar ditugun zenbait leku bertatik bertara ezagutzeko; baita, leku horietako aztarnek utzi duten oroitzapenean sartzeko aukera eskaintzeko ere», diote antolatzaileek. Larunbatean, irailak 20, 8:00etan abiatuko dira mendizaleak Zeraingo plazatik eta 14:00ak ingururako itzuliko dira leku berera, 14 kilometroko ibilbidea burutu eta gero. Amaitzeko, bazkaria egingo dute Liztormendi elkartean.  

Mendiaren ustiaketa

Bizimodua aurrera ateratzeko, lurreko harri eta mineralak mendeetan zehar baliatu ditu gizakiak ingurua ustiatuz. Hain zuzen, ibilaldian zehar, «antzina egindako lan hauek Zeraingo mendietan utzitako arrastoa» aztertuko dute. Larraondoko bailaratik gora, Arrola inguruan egingo dute lehendabiziko geldialdia, lehenagoko meatzarien jardunaren lekuko den Barbariko haitzaren magalean dagoen Jentilen sukaldean. 

Juan Inazio Iztueta idazle zaldibiarrak jasota utzi zuenez, mendi hauetako burdin mea burdinoletan lantzeko lehengai gisa erabili zen XII. mendetik XIX. mendera bitartean. Zerain eta Mutiloako mea «kalitate handiko lehengaia ez bazen ere erruz erabili zen inguruko lantegietan, garraio kostua txikiagoa izanik». 1838an oraindik, Zeraingo mea Alegi, Legorreta, Beasain, Legazpi, Zegama eta Idiazabalgo oletara eramaten zen.  

Arrolatik Bostaritzetara igota Bostaritzetako karobia ikusteko parada hartuko dute, «kareharria egosita ateratako hautsak gauza askotarako balio zuen, kareorea etxeak eraikitzeko, kare esnea paretak zuritzeko; soroan lurra samurtzeko…». 

Sona handiko harrobia

Zeraingo Oamendi gailurra izango da hurrengo helmuga, «Oamendi, burdin meatzea bezala, leku ona da ondasun mineralak ateratzeko lana nola gauzatu zen ikusteko. Han ere harria erauzten aritu izanaren zantzuak daude ikusgai». Hain zuzen, inguru horretan bat egiten dute Zerain, Zegama eta Legazpiko lurrek. Garai batean herri guztietan izaten ziren harrobiak, baina «sona handikoa izan zen Zerain eta Legazpi arteko Oamendikoa». Ez da harritzekoa, bertako harria leku askotan erabili izana, «Zeraingo elizan bertan, Idiazabalgoan edo Legazpiko udaletxean ere bai». XVI. mendearen erdi aldera eraiki zen Oñatiko unibertsitatea ere «Oamendiko harria erabilita eginda dago». Beherakoan, Bostaritzetatik Barbari auzoko etxeetatik barrena, Segurako mugetatik Txoritegiko haitza alde batera utzita, Zerainera jaitsiko dira. 

Urbiako fonda itxita dagoen arren, Ruper Altzelai eta Aritz Altube fondako kudeatzaileek ateak ireki zizkieten erromesei , “kafea, pattarra eta nahi genuena doan eskainiz”, kontatu du Pello Agirrezabal segurarrak. “Denok eskertu genuen keinu bat izan zen”, gehitu du. Eguraldi ona lagun, Urbian bazkaldu zuten eta 16:30 inguruan ekin zioten berriz, Arantzazurako bideari. Bertan, Arantzazuko Santutegia bisitatu zuten eta Juan Migel Dorronsoro eta Juan Inazio Larrea fraideekin egoteko aukera izan zuten. Kanpoan taldeko beste argazki bat egin eta autobusez egin zuten norberak bere herrirako itzulera.

Ohiko eskaintzaz gainera, dantza eskaintza indartu nahi izan dute aurten, eta horren harira «egituraketa berria» izango dutela aurreratu du Iker Gomez de Segura Tobera musika eta dantza eskolako zuzendariak. Egitura berrituari dagokionean, «astean saio gutxiago eta trinkoagoak» izango dira eta «dantza modernoko saioak» tartekatuko dituzte. Pasa den urtean horren «arrakastatsuak» izan ziren helduentzako dantza eskolak ere eskainiko dituzte aurten, iaz bezala, hilean behingo maiztasunarekin.

Organoa eta panderoa
Dantzaz gain, «horren ohikoak ez diren» organo eskolak eskaintzen ere jarraituko dute Segurako eta Zegamako elizetan. Aurtengo berrikuntzetako bat izango dora, besteak beste, pandero ikastaro laburrak, «edonorentzako irekiak» eta laster eskaintzen hasiko direnak. Bi izango dira ikastaroak, «bat hasiberrientzat, zerotik hasita; eta beste bat panderoa bere garaian jo, baina dagoeneko ahaztuta dutenentzat, ezagutza freskatu eta hobetzeko», zehaztu du Gomez de Segurak. 

Ekainaren 26tik 29ra ospatuko dituzte San Pedro jaiak Mutiloan, baina zerbitzu bereziak ostiralean eta larunbatean soilik izango dira, “jaiez gozatu nahi duten pertsonek modu jasangarri, eroso eta seguruan gozatu ahal dezaten”.

Azahara Domingez diputatuak jakinarazi duenez, “horrelako ekitaldietan garraio publikoa indartzeak herritar guztiei aisialdirako sarbidea bermatzea ahalbidetzen du, norberaren autoa duten ala ez alde batera utzita, eta segurtasuna indartzeko funtsezko neurria da, bereziki gazteen artean”. Herri txikienetan garraio publikoaren bidezko konexioa bermatzea “herri horiek bizirik mantentzeko modu bat” ere badela azpimarratu du.

Iñaki Ugalde Mutiloako alkateak mota honetako zerbitzuak “ezinbestekoak” direla adierazi du beraiena bezalako herri txikietan: “Jendeari arriskurik gabe mugitzeko aukera eskaintzen diolako. Horregatik uste dugu horrelako zerbitzu bereziak mantendu eta indartu egin beharko liratekeela, eta interesgarria litzateke beste esparru batzuetara zabaltzea, jaietan egiten den bezala”, amaitu du.

Ekainak 27, ostirala:

• Lazkaotik (Hirigoien); 19:30ean, 20:00etan, 20:30ean eta 23:00etan abiatuta, eta honako ibilbide honekin: Ordizia (Renfe) 19:40an, 20:40an eta 23:10ean; Beasain (Renfe) 19:50ean, 20:20an, 20:50ean eta 23:20an; Idiazabal (eliza) 20:00etan, 20:30ean, 21:00etan eta 23:30ean, eta Mutiloara hamar minutu geroago iritsiko dira.
• Zegamatik (plaza); 19:30ean, 21:30ean, 00:10ean eta 02:30ean abiatuko diren autobusak ere egongo dira, honako ibilbide honekin: Segura (plaza) 19:40an, 21:40ean, 00:20an eta 02:40ean, Zerain (Markesina) 19:50ean, 21:50ean, 00:30ean eta 02:50ean, eta hamar minutu geroago iritsiko dira Mutiloara.
• Mutiloatik Lazkaorako irteerak 00:40, 3:00 eta 4: 45ean izango dira eta Zegamarako norabidean 23:40, 02:00 eta 04:00etan.

Ekainak 28, larunbata:

• Lazkaotik: 21:30ean eta 23:00etan.
• Zegamatik: 22:30ean, 00:10ean eta 2: 30ean.

Zerbitzu horiek aurreko eguneko ibilbide berak izango dituzte.

• Itzultzeko, Lazkaorako irteerak 00:40, 03:00 eta 04:45ean izango dira, eta Zegamarantz 23:40, 02:00 eta 04:00etan.