Dokumentalaren estreinaldiaren ondoren, Lazkaoko frontoira inguratu dira denak, hamaiketako egin ostean, omenaldi ekitaldia egiteko. Erramun Amundarain, hasierako boluntario izan zena eta lehengo urtean zendu zena, gogoratu dute bere argazki bat ipiniz oholtza gainean. Egunean zehar Kuxkuxtu txaranga urruñarra ere badabil giroa alaitzen. Behin omenaldia amaituta bazkaria egon da frontoiean bertan.

Omenaldiko argazkiak eta bideoa.

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

Errigorako boluntarioei omenaldia

54. edizio honetarako 345 txirrindularik eman dute parte hartzeko izena, maila ezberdinetan. Parte hartzaileen artean, Yorben Lauryssen edo Kenay de Moyer belgikarren izenak azpimarratu zituzten antolatzaileek. Emakumezkoetan Lea Stern suitzarra edo Adele Hurteloup frantziarra ere aipatu zituzten.

Ibilbideari dagokionean, iaz egindako aldaketak mantenduko dituzte eta txirrindulariek herri gunea zeharkatuko dute berriz. Hala ere, bizikletak aldatzeko gunen aldaketa batzuk aurreikusi dituzte eta horrek ibilbidean eragina izango du.

Bizikletaren festa

Aurtengo edizioan txapelketan bigarren maila batean geratuko da, Lur Zufiria eta Ion Izagirre herri txirrinndulariei eta Pello Bilbaori omenaldia izango baita igandeko une nagusi eta hunkigarrienetako bat.

Bypass-a ostiral arratsaldean jarriko badute ere presatzeko lanak ostiral goizetik hasiko dira. Hori horrela, erdibideko pasoa irekitzeko ezkerreko erreia itxiko dute, 9:00etatik aurrera, Gabirian Beasaingo noranzkoan, 7,500 eta 7,250 pk artean. Beste muturreko erdibideko pasoa, Ormaiztegin 4,500 eta 4,250 pk artean, 11:00etatik aurrera itxiko dute.

Igandean azken lanak
Asfaltatze lanak amaituta erdibideko pasoa itxiko dute igandean. Hala ere, azken lanak egitko bi norabideetako ezkerreko erreia itxita mantenduko da, igandetik astelehenerako 02:00ak arte.

Bidegik jakinarazi du ordutegi horiek “gutxi gorabeherakoak” direla. Izan ere, “eguraldia bezalako faktoreek” aldaketak eragin ditzaketela diote. Horregatik, gomendatzen du “zuhurtziaz gidatzeko” eta seinaleen zein langileen “instrukzioak jarraitzeko”.

Aldaketen urtea izan zen iazkoa Ormaiztegiko ziko kros probarentzat. Antolakuntza talde berria, data berria eta ibilbide berria estreinatu zituen. Aurtengoa iazkoaren segida izango da zentzu askotan, baina izango da aldaketaren bat edo beste Gorka Izagirre antolatzaileak aurreratu duenez. 

Aldaketak ibilbidean

Aldaketa nagusietako bat ibilbideari dagokiona da. Iaz bezala, herrigunetik igaroko da aurten ere, baina bizikletak aldatzeko kontrolak lekuz aldatu dituzte: «Bi kontrol gune izan beharrean bakarra egongo da eta bikoitza, Itxune atzealdean eta horrek ibilbidean aldaketaren bat egitera behartu gaitu», azaldu du.  

Anaiaren azken lasterketa etxekoa izatea izan da data zehazteko arrazoietako bat. «Ionentzat Ormaiztegiko lasterketa Lombardiako Giroa amaitu eta bi astera izatea mesedegarri zen, kirol maila mantentzea errazagoa delako hiru hilabete geroago izatea baino», azaldu du Gorkak. Urriaren hasieran izandako erorketaren ondorioz eskumuturra hautsita dauka oraindik, eta ez da ehuneko ehunean egongo, «gure asmoak atzeko atetik atera zaizkigu, baina bertan izango da».  

Gainontzeko txirrindulariei dagokienean, Felipe Orts (Espainia) eta Yorben Lauryssen eta Kenay de Moyer belgikarren parte hartzea ziurtatuta dago gizonezkoetan. 

Emakumezkoen lasterketa

Emakumezkoetan Lea Stern suitzarra edo Adele Hurteloup frantziarra ere Ormaiztegin izango dira. «Emakumezkoetan kanpotar gehien izango dugun urtea da hau; nesken amailako lasterketa izango da potenteena; egun berean Superprestige ziklo kros txapelketa garrantzitsua hasten da Belgikan eta arazo handiekin ibili gara puntako gizonezko txirrindulariak Ormaiztegira ekartzeko», azaldu du. 

Junior mailako lasterkariak —neskak eta mutilak— 10:45ean aterako dira; Elite mailako emakumezkoak, 11:45ean eta Elite mailako gizonezkoak 13:05ean. Iaz bezala, streaming bidez eskainiko dute zuzenean lasterketa, Youtube kanalean.

Ormaiztegikoak irekiko du ziklo kros egutegia eta abenduan beste hiru proba jokatuko dira Goierrin: Gabirian (12), Seguran (13) eta Ataunen (19).

Lombardiako Giroan agur esan zenion errepideko zure ibilbide profesionalari. Emozioz betetako eguna izan zen zuretzat?

Justu hamar egun lehenago eskumuturreko erradioa hautsi nuen eta horrek ia ia nere kirol ibilbidea bertan behera uztera behartu ninduen. Medikuekin eta traumatologoekin egindako lanari esker Lombardiako irteeran egoteko aukera izan nuen, eta nik nahi bezala agurtu ahal izan nuen nire kirol ibilbidea. Familia, alabak, ama, lagunak ere etorri ziren ezustean egun berezi hori nirekin partekatzera eta oso emotiboa izan zen alde horretatik.   

Cofidis taldeak, Lombardiako Giroko antolakuntzak eta gainontzeko kideek ere egin zizuten aitortza.

Azken bost urte hauetan taldekideak izan ditudan Cofidiseko lagunak ere han izan nituen, bizikleta berezia ere egin zidaten egun horretararako, detaile polita izan zen, eta noski tropeleko kideen agur hori ere polita izan zen. Emozio asko bizitzen dira, une asko gogoratzen dira 17 urte izan direlako eta urte guzti hauetan jende asko ezagutzeko aukera ere izan dudalako. Amaiera han bertan eman ahal izatea, hainbeste ezagunen artean polita izan zen. 

Agurra lagun baten ondoan egin zenuen, Pello Bilbaorentzat ere azken lasterketa izan zelako.

Goxoagoa izan zen agur hori, etxekoagoa. Pello bezalako lagun baten ondoan, egun berean agur esatea Lombardia bezalako lasterketa batean, polita izan zen.

Elkarrekin izango zarete berriz, igandean Ormaiztegiko 54. Nazioarteko Ziklo Kros proban.

Hori da asmoa. Eskumuturrarekin borrokan nabil oraindik. Ziklo krosa ez da modalitaterik erosoena kasu honetan, baina asmoa bertan egotea da, nire jaioterrian, Ormaiztegin eta bera ere animatu da.  

Ormaiztegikoa izango da orduan, zure azkeneko lasterketa.

Bai. Hortik aurrerakoak ia ez dira lasterketak izango. Nonbaiten azalduko banaiz, martxaren batean edo izan daiteke, baina ez jada lehiatzen.  

Igandekoa berezia izango da orduan?

Nire hastapenak, ziklo krosean nire lehenengo pausoak Ormaiztegin eman nituen. Aita ere txirrindularia izan zen bere garaian eta orain antolakuntzan daude murgilduta bai aita, anaia eta lagun asko. Bertan agur esan ahal izatea zirkulua ixtea bezala izango da. Momentu eta gune polita, Ormaiztegi nire jaioterria delako. 

Orain dela urte bete adierazi zenuen txirrindularitza profesionala uzteko zure asmoa. Zergatik erabakia?

2025a ez zen urte oso ona izan niretzako. Ez nuen gozatzerik izan, gauzak ez zitzaizkidan nahi bezala atera eta denboraldi amaieran kanpoan ikusi nuen nire burua, nik espero ez nuen une batean. Oso gaizki pasatu nuen, etxekoak ere gaizki pasatu zuten. Cofidisek beste urte bat gehiago egiteko aukera eskaini zidan eta orduan erabaki genuen nahikoa zela eta urte hori pasatuta utzi egingo nuela. Askotan ez da erraza norbere kirol ibilbidea noiz bukatzen den onartzea, baina nik nik erabakitzea nahi nuen. Gauza asko eman dizkit bizikletak, baina beste asko ere galdu ditut, nire alabaren ondoan une asko galdu ditut. Guzti hori elkartuta agur esateko unea zela uste dut.

2026ak iazko arantza kentzeko balio izan dizu?

Argi dago, 2025arekin alderatuta guztiz bestelako txirrindularia izan naiz aurten. Ez dakit zergatik, agian lasaitasuna eman dit erabaki hori hartzeak. Karga psikologiko hori alde batera utzi, eta modu batera edo bestera, egiten dudanarekin gozatzeko aukera eman dit eta horrek emaitzak etortzea ahalbideratu du.  Kirol ibilbidea gozatzen amaitzea polita da. Askotan gertatzen da gauzak norberak nahi bezala ez ateratzea, ez gozatzea… erreta amaitzen duzu bizikletarekin, munduarekin… eta horrela ere ez nuen amaitu nahi.   

Etorkizunean zer leku beteko du bizikletak zure bizitzan?

Momentuz ez daukat asmorik bizikleta profesionalaren munduan zuzendari gisa, edo prestatzaile bezala egoteko asmorik. Bizikletaz gozatzen jarraituko dut beste modu batera, zikloturista  edo afizionatu gisa lagun artean eta inongo presiorik gabe.

Lehiaketaren oinarrian ikusgai hemen. 

Hilabeteetako elkarrizketaren emaitza da Ongizate bulegoa, «garrantzitsua izan da zerbitzu honetan sinisten duten politikariekin bat egitea akordioa errealitate bihurtzeko. Bere denbora eman du hau dena antolatzeak, baina azkenean lortu dugu, sinisten genuelako horrela izan behar zuela eta zerbitzu berriak izaera hori izan behar zuela», esan du Esnaolak. 

Esnaola gizarte langile lanetan aritu da orain arte Ezkio-Itsasoko udaletxean, %33ko lanaldian. Ormaiztegik eta Gabiriak orain arte partekatzen zuten gizarte langileak erretiroa hartu berri du eta testuinguru horretan sortu da hiru udalerrien artean zerbitzu hau martxan jartzeko aukera. 

Kalitatean irabazi

Zerbitzuaren erabiltzaileek kalitatean irabaziko dutela uste du Esnaolak, «zuzeneko arretari denbora gehiago eskaini ahal izango zaio, administrazio lanetarako figura berri bat sortu delako». Izan ere, azken urteetan lan administratiboak biderkatu egin dira eta horrek, aurrez aurreko arreta egiteko denbora kendu dio, orain arte, gizarte langileari. Zerbitzuaren ordutegia ere zabalagoa izango da eta emango duten arreta «integralagoa». 

Herri txikietako gizarte zerbitzuetako erabiltzaileen beharrak, herri handiagoetakoen berdinak dira, baina erantzuna ematerako orduan, badira ezberdintasunak.  «Landa eremuan daukagun arazo handietako bat dispertsioarena da, jendearengana iristeko zailtasunak. Azpiegitura falta ere beste arazoetako bat da, sarri, behar den kasuetan beste herri batzuetara mugitu behar izaten dutelako. Profesional bezala, baloratzen ditugun beharrei erantzun egoki bat emateko zailtasunak ere izaten ditugu askotan, gure lanaldia oso murriztua delako», zerrendatu du. 

Kontrara, erabiltzaileekin harremana gertuagokoa da herri txikietan, «guztiak ezagutzen dugu elkar eta beharrezko informazioa beti iristen zaigu bide batetik edo bestetik», gehitu du. 

Zerbitzu partekatua

Zerbitzu partekatua denez, ez dira egunero egongo herri guztietan, baina dagokionean, ordu gehiagoz izango dira bertan. Ongizate bulegoarekin haremanetan jartzeko edo hitzorduak eskatzeko telefono bakarra izango da aurrerantzean: 603 730 114. Astegunetan, 8:00etatik 14:00etara deitu ahal izango da bertara.

1783an, Islandiako Laki sumendiak eztanda egin zuenekoa izango da hitzaldiaren abiapuntua: «Pitzadura kate luze bat ireki zuen, laba eta gas kopuru izugarriak kanporatuz». Isladiatik Indonesiara, 1815eko apirilean, Sumbawa uhartean kokatuta dagoen Tambora sumendiaren leherketarekin jarraituko du hitzaldiak. Fenomeno natural honek mundu osoko kliman eragina izan zuen eta ondorioz, 1816 urtea Udarik gabeko urtea bezala ezagutzen da, hodei beltzek, euri jasek eta ezohiko hotzak Europa ilunpean utzi baitzuten.  

1816. urteko uda hura, literaturaren historiako topaketa ospetsuenetako baten lekuko ere izan zen, ordea. Idazle eta intelektual gazte talde bat Genevako Leman aintzirako Villa Diodati etxean elkartu zen eta bilera hark beldurrezko eta zientzia-fikziozko literatura unibertsalaren bi maisulan handi erditu zituen: Mary Shelleyren Frankenstein eta John Polidoriren The Vampyre. 

Van den Driesschek garaiko kronikak, zuhaitz eraztunak eta izotz erregistroak aztertuko ditu osteguneko saioan, iragan hura berreraikitzeko helburuarekin. 

Izen ematea irekia

Izena emateko mzumalakarregi@gipuzkoa.eus-era idatzi edo 943 88 99 00ra deitu daiteke.

80 lagunek eman dute eguerdian, Karramarro aretoan egingo duten bazkarirako. Edurne Murua, Maria Arregi, Benito Arrondo, Juan Ignacio Izagirre eta Antonia Perez omenduko dituzte bazkalostean, eta Elustondo anai-arrebekin dantzaldia egingo dute, egunari amaiera emateko.

Izagirrerekin batera, beste lau txirrindularik ere jaso dute omenaldia —Pello Bilbaok, Bauke Mollemak, Rudy Molardek eta Odd Christian Eikingek—; hauek ere agur esan diote gaur euren ibilbide profesionalari.

Omenaldiaren aurretik, Lombardiako Giroko antolatzaileen eskutik plaka bat ere jaso du Ormaiztegikoak, The last dance —Azken dantza— esaldia grabatuta zuela. Baina ez da Izagirrek gaur izan duen sorpresa bakarra. Izan ere, Cofidisek opari berezia egin nahi izan dio profesional gisa egingo duen azken lasterketa ofizialean, bere agurrerako bereziki prestatutako bizikletarekin. Bizikletak ikurrinak ditu aurreko urkilan eta atzekoan, baita goiko zorroan eta gurpilen hagunetan ere.

Koadroaren gaineko aldean, Izagirreren garaipenen zerrenda bat ere badago grabatuta, hala nola, Frantziako Tourreko bi garaipenak, Girokoa eta Espainiako Vueltakoa tartean. Grafitti bat ere badauka, Eskerrik asko esaldia eta Ion Izagirreren izenak osatuta.

Familiaren babesa

Eskumuturrean mina hartu zuen Izagirrek etxe inguruan entrenatzen ari zela eta hasiera batean, agurra ez zuela bizikleta gainean egiterik izango zirudien arren, azken unean Lombardiako Giroan parte hartzeko erabakia hartu zuen, baldintza normaletan osatzeko denbora gehiago behar duen lesioa den arren. Ondorioz, eskumuturrean ferula bat duela ari da parte hartzen lasterketan.

Emozioa erabateako izaten ari da gaur Izagirrerentzat. Txirrindularitzako profesionalen aitortzaz gain, bere familiak lagunduta ari da profesionalen mailako bere azken lasterketan parte hartzen. Bertan da baita, anaia Gorka Izagirre txirrindulari ohia ere.

Izagirreren azken lasterketa, Team Cofidisek bere sare sozialetan zabaldutako bideoetan:

Adierazi duenez, zerbitzu berria hilaren 13an, asteartean, jarriko dute martxan. “Arreta egokia bermatzeko, museoko langileek prestakuntza espezifikoa jaso dute GGLAren eskutik. Era berean, GGLAk Ormaiztegiko Udalarekin elkarlanean jardun du puntu hau martxan jartzea ahalbidetzeko”, zehaztu du.

Azahara Domínguezek gogorarazi duenez, “udaberriaz geroztik, Mugi txartelak eskatu eta birkargatu daitezke Ataun, Albiztur, Beizama eta Urretxuko udaletxeetan, baita Gipuzkoan zehar banatutako hogei bat bulego eta baliabide turistikotan ere. Gainera, aurten sarean sartutako puntu horiek beste hamabost bat udalekin bat egiten dute; izan ere, udal horietan ere izapide horiek egin daitezke”.

Bestalde, Ormaiztegiko alkate Jon Enrikek “herritarrentzako zerbitzuak hobetzea beti dela eskertzekoa” baloratu du. “Ormaiztegiko bizilagunok Mugi txartela herritik mugitu gabe atera ahal izatea garrantzitsua da guretzat. Bakoitzak gure eskumen eta ahalbideetatik erakunde desberdinak lanean dihardugu kalitatezko garraio publikoa eskaini eta azpiegiturak hobetzeko eta zeregin honetan ekimen honek gauzak errazten dizkigu herritarroi”, esan du.

Honako esaldia idatzi du Izagirrek bere instagram kontuko istorio batean: “Amore ematea ez delako aukera bat”. 13:45ean hartu du Milanera joateko hegazkina Bilboko aireportuan. Italiako klasiko ezagun horretan eman nahi zituen ormaiztegiarrak bere txirrindularitza ibilbideko azken pedalkadak, eta azken ordukorik ez bada, hala izango da.

Izagirrek 37 urterekin utziko dio txirrindulari profesional izateari, espero eta nahi ez zuen moduan. Azkeneko denboraldia, bere ibilbide guztian zehar erakutsi duen mailaren parekoa izan da. Azpimarratzekoak dira Miguel Indurain sari nagusian eta Marco Pantiniren omenezkoan lortutako garaipenak. Laugarren amaitu zuen Euskadiko Itzulia eta zazpigarrena izan zen Paris Nizan, eta Flecha Valonan.

Hitzaldiak «gure selekzioen aurrekariak, egungo egoera eta etorkizuneko perspektibak ezagutzeko» aukera eskainiko duela aurreratu dute EAJtik. «Gure selekzioak juridikoki bideraezinak direla diotenek ahaztu egiten dute nazioarteko erakundeek ez dituztela estatuak afiliatzen, federazioak baizik; Eskoziak, Galesek, Faroe Uharteek eta aitortuta dauden gure selekzioek frogatzen dutenez. EAJren apustua argia da: Nazio bat, selekzio bat», gehitu dute.

Hurrengo saioak:

• Urriak 27: Francis Macombet eta beste zenbait ipuin (Ernest Hemminway). Euskaraz.
• Azaroak 24: La mala costumbre (Alana S. Portero). Gaztelaniaz.

Dagoeneko salgai daude afarirako txartelak irailaren 23ra bitartean, Ormaiztegi App-ean. Izen ematea online egin behar da eta eserlekuak zenbakituta egongo dira. Txartel bakoitza 4,5 euroan salduko da.

Solasaldia Zumalakarregiren Artxibo praktikak programarako Maialen Lujanbiok sortutako Soinu ak zeinu ak soinu aldi baterako erakusketaren harira antolatu dute. Erakusketa honetan hiru lengoaia ezberdinek —irudiek, testu zatiek eta ahotsak— elkar osatuz biribiltzen dute kontakizuna. XIX. mendeko komunikazioaren parte garrantzitsu izan zen telegrafoak ere bere lekua du erakusketa honetan eta hortik, solasaldi hau antolatzeko ideia.

Familientzako saioa

Solasaldiarekin batera, larunbatean ,16:30etik 18:30era, Kodeak ezagutuz familientzako saioa antolatu dute Zumalakarregin bertan. Jarduera 6 eta 12 urte bitarteko haurrei eta haien familiei zuzenduta dago. Saio praktiko honetan, XIX. mendeko komunikazio moduen inguruan hausnartu eta morsea eta telegrafia baliatuz mezu propioak idazten ikasteko aukera egongo da.

Haur bakoitzeko 3 euroko kostua du saioak —museoko familia txartelarekin 1,5 euro— eta helduek sarrera doan izango dute. Izena zumalakarregi@gipuzkoa.eus helbidera idatzita edo 659 434 566 telefonora deituta eman daiteke.